Wat is een voorrangsvoertuig?
We weten allemaal dat we met een voorrangsvoertuig, de politie, brandweer en ambulance bedoelen, maar wat waren de regels nu ook alweer precies? Om te beginnen een kleine opfriscursus betreffende de regels voor voorrangsvoertuigen.
Een voorrangsvoertuig is volgens het RVV (Nederlandse Reglement verkeersregels en verkeerstekens) een motorvoertuig dat, zoals hierboven genoemd, in gebruik is bij de hulpdiensten. Denk hierbij aan brandweer, politie en ambulance. Er zijn echter nog meer instanties die gebruikmaken van voorrangsvoertuigen. Denk hierbij aan de Marechaussee, de reddingsbrigade, de EOD, maar ook Rijkswaterstaat én in bijzondere gevallen, onder verantwoordelijkheid van een hulpverleningsdienst, orgaantransport.. Een berger met gele zwaailampen op het dak is dan weer géén voorrangsvoertuig.
Voorkomende misverstanden.
Het is natuurlijk niet het geval dat je elke politieauto die je tegenkomt op de weg te allen tijden voorrang moet geven. Je hoeft dus niet boven op je rem te gaan staan als er van links een politieauto komt terwijl die rustig door je woonwijk rijdt. Om een voorrangsvoertuig te zijn moet een voertuig namelijk altijd blauw zwaailicht én sirene voeren. Een politieauto met alleen zwaailicht is dus per definitie geen voorrangsvoertuig! Wel geeft het desbetreffende voertuig hiermee aan dat het met redelijke spoed onderweg is en graag voorrang van je zou willen krijgen. Wettelijk gezien hoef je ze op dit moment dus eigenlijk helemaal geen voorrang te verlenen op zo’n moment (al raden we natuurlijk aan dat je dit wel doet).
Als er een voorrangsvoertuig nadert, dien je zo snel mogelijk een weg vrij te maken. Een misconceptie is echter dat je bijvoorbeeld een rood verkeerslicht mag negeren om uit de weg te gaan, dit is namelijk ten strengste verboden. Er mag wel uitgeweken worden naar een andere rijstrook, parkeerplek of een stukje gras of berm aan de kant van de weg. Doe dit voor de veiligheid van jezelf en al het overige verkeer altijd met indicatie van knipperlichten zodat een voorrangsvoertuig, maar ook het overige verkeer weet waar je heen gaat.
Ook mogen bestuurders van voorrangsvoertuigen niet zomaar met 200 door een woonwijk rijden. In principe geven de branche-richtlijnen aan dat een voertuig van de hulpdiensten als uitgangspunt 40 km/u harder mag rijden dan de maximumsnelheid voor het overige verkeer. Dit hangt natuurlijk wel heel erg af van de situatie en hoe groot de noodzaak is voor een hogere snelheid. Let op, dit zijn richtlijnen, in de wet staat geschreven dat hulpdiensten mogen afwijken voor zover de taak dat vereist en met inachtneming van de veiligheid.
Je wilt natuurlijk liever dat de ambulance überhaupt arriveert om een patiënt van een verkeersongeval te verzorgen, dan dat deze zo snel mogelijk probeert te zijn en zelf een volgend verkeersongeval veroorzaakt. Laat staan dat deze dan weer moet wachten op een nieuwe ambulancebroeder die er hopelijk dan wel komt.
Dus hoe hard kan en mag een voorrangsvoertuig?
De brandweer is de langzaamste in dit verhaal. Hoewel de brandweer ook beschikt over bijvoorbeeld een Mercedes Sprinter voor materiaal en wat 4×4-voertuigen, zijn de bekendste voertuigen toch wel de vrachtwagens van de brandweer. Denk aan de ladderauto/hoogwerker of een tankautospuit. Deze voertuigen zouden dus volgens de richtlijnen van de branche 40 km/u harder dan de maximumsnelheid mogen zou je zeggen. Echter is er zoals de overheid meestal befaamd een uitzondering. Voertuigen die zwaarder zijn dan 5.000 kilo worden geacht maar 20 km/u harder te rijden. Bovendien gaat een vrachtwagen zelfs op een snelweg een hoge topsnelheid niet redden. Boven de 100 km/u komen is al een grote opgave. Ook is het met de remweg van een vrachtwagen niet verstandig 70 km/u te rijden binnen de bebouwde kom. Zeker niet met 1500 tot 2000 liter bluswater aan boord. Dit zal de brandweer dus ook nooit doen, zij zullen altijd hun snelheid aanpassen aan de omgeving en de toegestane maximumsnelheid alleen overschrijden als de situatie dit toelaat.
Zo is het ons een keer overkomen dat wij met 130 een brandweerauto inhaalde die met loeiende sirene en zwaailichten vol gas 110 op de rechterbaan reed. Een vreemde en tegennatuurlijke gewaarwording kunnen we je vertellen…
De ambulance eindigt op de tweede plaats. Ondanks het feit dat als je er zelf in ligt, je graag zou willen dat deze veredelde pakketbusjes je zo snel mogelijk naar het ziekenhuis brengen. Blijft de Ambu toch op de tweede plaats hangen.
Hoe hard een ambulance precies kan, is en blijft een klein gokje. Een 190 PK sterke Mercedes Sprinter is de meest voorkomende versie. Een bedrijfsbus in deze configuratie gaat krap 160. Echter is een ambulance uitgerust met heel veel uitrusting en eventueel ook nog vier passagiers als er een patiënt met familielid wordt vervoerd. Een ambulance weegt al gauw 3500 kilo terwijl een normale Sprinter nog geen 2500 kilo weegt. Niet alleen dit beïnvloedt de topsnelheid, maar ook het gewicht en dus wordt snelheid een grotere risicofactor. Hoeveel risico wil je dat een ambulancebroeder neemt als je zonder haast met je gebroken been naar het ziekenhuis wordt gebracht terwijl je lekker wegkwijnt onder de pijnstillers? Als er echt levensgevaar berust op het transport zal de noodzaak tot snelheid ook toenemen. Maar boven de 145/150 km/u zal een ambulance niet uitkomen. Ook het comfort van de patiënt speelt hier een grote rol. Om deze reden hebben we bij het allerergste trauma, het zit al in de naam, de traumahelikopter. Er is immers geen ambulance die een patiënt zo stabiel en met zo een hoge snelheid naar het juiste ziekenhuis kan vervoeren als een heli.
De politie staat als het gaat om rijdende voertuigen echter met stip op nummer 1! We kennen allemaal de B klasse waar onze dienders al een tijdje in rijden. Het trouwe werkpaard van de politie is in de eerste versies met zijn 177 PK sterke dieselmotor en vastgelijmde schakelflippers nog niet echt een snelheidsduivel. De Mercedes Vito die ze gebruiken laat al helemaal te wensen over voor een snelle achtervolging. Waar de B-klasse nog een respectabele top van 224 zou hebben, haakt de Vito al bij 170 af. Ook draagt de gemiddelde politieauto stiekem best wat bagage mee, waardoor de prestaties van een auto altijd zullen afnemen.
De politie heeft echter nog een troefkaart in handen, namelijk de Audi A6 Avant van de snelle interventie. Vroeger kenden we nog de snelwegpolitie met hun politie-Porsches, inmiddels hebben deze plaatsgemaakt voor de snelle interventie voertuigen. Deze beschikken over een dikke 3 liter TDI motor onder de kap met een vermogen van 286PK. De topsnelheid is begrensd op 250 km/u, echter mogen in deze Audi’s alleen agenten in rijden die de Rijopleiding Snel Interventie Voertuig met succes hebben afgerond. Niet gek aangezien de gemiddelde bestuurder een Audi A6 die toch al gauw ver boven de 2000 kilo weegt met een snelheid van 250 onder het gezang van bandengepiep en Audisteer wellicht eerder tegen een paal zou parkeren dan je zou willen.
Een eervolle vermelding gaat uit naar eigenlijk alle hulpdiensten die we besproken hebben. Veel van hen beschikken namelijk ook over motoren. Zelfs een Audi A6 met bijna 300PK zou door deze tweewielers met al het gemak van de wereld het nakijken worden gegeven. Echter heten wij niet voor niets InteressAUTO. Bovendien lijkt het ons niet zo prettig om een PIT-manoeuvre uit te voeren bij een vluchtende verdachte tijdens een achtervolging op hoge snelheid met de motor…
TOT SLot
Het allersnelste landvoertuig met vier wielen is dus de A6 van de snelle interventie. Met het hoge gewicht van zo’n grote Audi en de respectievelijk lage topsnelheid zou je kunnen zeggen dat je met elke recente auto met een beetje performance toch zo weg rijdt bij deze achtervolgers. Vergis je echter niet. Om er zeker van te zijn dat er niemand, door middel van simpelweg wegrijden op hogere snelheid, ontkomt aan de politie zijn er ook hier altijd nog de helikopters. Met hoge resolutie camera’s en warmtebeelden zien ze je overal, ze hoeven nergens voor uit te wijken en hun gemiddelde snelheid is net zo hoog als de topsnelheid van elke auto. Ook kan de politie door middel van communicatie tussen verschillende auto’s bijvoorbeeld blokkades opzetten. Toch maar even twee keer nadenken voordat je de benen neemt…!
Voor dit artikel hebben wij vragen gesteld aan de Politie Wassenaar. Wij danken hen dan ook ten zeerste voor het verduidelijken van bepaalde regelgeving/richtlijnen omtrent de snelle interventie en de regels wat betreft snelheden die betrekking hebben op de reguliere Politie-eenheden.
27-08-2025